10. ‘Radicale Vernieuwing’ voor verpleeghuizen (op schema)

Op initiatief van LOC Waardevolle zorg werken 24 verpleeghuizen aan 'Radicale vernieuwing'. Zij zetten zich, samen met de zorgkantoren, IGJ en VWS, in voor verpleeghuiszorg waarin mensen het belangrijkst zijn. En niet de regels, routines of protocollen. Het gaat om wat speelt tussen de mensen die zorg nodig hebben, hun naasten en de mensen die zorg verlenen. Wie zorg nodig heeft, moet zoveel mogelijk zijn leven kunnen blijven leiden met zorg die daarbij past en met behoud van betekenisvolle relaties. Naasten die een bijdrage willen leveren, worden daarvoor gewaardeerd. En iedereen die in de zorg werkt, moet weer verantwoordelijkheid durven nemen om zo de passie te kunnen ervaren die de reden is geweest om voor dit werk te kiezen. Dit leidt tot minder regels en procedures.

Toelichting: Het doel van de beweging ‘Radicale vernieuwing verpleeghuiszorg, van regels naar relaties’ is de zorg te verbeteren door deze zoveel mogelijk te organiseren rondom de relatie van degene die zorg nodig heeft, diens naasten en de zorgverlener. Regels, protocollen, structuren zouden ten dienste moeten staan van de zorg en niet leidend zijn, zoals nu nog vaak het geval is. Het gaat er om welke veranderingen in de regels en werkwijzen er zouden moeten komen om werkelijk waardevolle zorg te kunnen bieden.

De beweging ‘Radicale vernieuwing verpleeghuiszorg’ is gestart in 2017 met de hulp van VWS waarbij de focus werd gelegd op wat de meeste betekenis heeft voor cliënten, naasten en zorgmedewerkers: persoonlijke en individuele zorg. Aan de basis stonden de cliënten(raden), naasten, medewerkers, leidinggevenden, behandelaars, ondersteunende medewerkers, bestuurders en toezichthouders van de deelnemende  verpleeghuizen, maar ook vertegenwoordigers van, zorgkantoren en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) waren vanaf het begin betrokken.

Veel zorgorganisaties maken de beweging van regels naar relaties waarbij regels, protocollen en structuren worden getoetst op hun waarde. Waar mogelijk en relevant worden ze ingezet en anders bijgesteld of geschrapt. Bij het schrappen ging zorgorganisatie Viattence bijvoorbeeld van ruim 500 naar 186 protocollen. Ook hebben zorgorganisaties een zogeheten stopknop in het leven geroepen om bepaalde regels ter discussie te stellen. Maar bij regeldruk blijkt het ook vaak om zelf opgelegde regels te gaan. Projectleiders en bestuurders stellen dat tot wel 70 procent van de regels en protocollen zelf opgelegd is.

Bij zorgorganisatie Surplus is met elkaar afgesproken alleen wekelijks nog te rapporteren over wat er echt toe doet voor de bewoners zelf, hun naasten en de medewerkers. En dit jaar is door 13 organisaties in de beweging een pilot Wet zorg en dwang (Wzd) gestart. De vraag is: op welke manier kunnen we naar de Wzd kijken vanuit levensgeluk, welzijn en/of comfort van cliënten? In deze pilot gaat men ervaren en onderzoeken hoe dit in de praktijk gebracht kan worden. En hoe onnodige bureaucratie voor medewerkers nagelaten kan worden.

Onderzoekers van de Erasmus School of Health Policy & Management deden het onderzoek ‘Van regelreflex naar spiegelreflex’ en kwamen tot de conclusie dat het terugdringen van regels vaak weer leidt tot nieuwe regels. Zij pleiten voor een andere manier van omgaan met regels. Een van de onderzoeksvragen was op welke manier regelruimte kan worden gecreëerd om persoonsgerichte zorg mogelijk te maken en te voldoen aan de eis van publieke verantwoording. Uiteindelijk gaat het er volgens de onderzoekers om dat interne en externe partijen met elkaar in gesprek gaan en er wederzijds leren en vertrouwen kan ontstaan. Het gaat ook om de cultuur binnen een organisatie.

Waar het om gaat bij de beweging is dus o.a. partnerships aangaan en elkaar vertrouwen. Er zijn 25 overdenkingen opgesteld die een behulpzaam middel zijn om met elkaar de discussie te voeren over hoe de vernieuwing van de verpleeghuiszorg  het beste vorm zou kunnen krijgen (zie ‘Zicht op vernieuwing 3).

Tot slot is ook begonnen het onderwijs te betrekken. Er is steeds meer contact tussen de deelnemende zorgorganisaties en onderwijsvernieuwers in het kader van de vernieuwingsbeweging om lokaal, regionaal en landelijk krachten te bundelen voor radicale vernieuwing, ook van het onderwijs. Hierbij zijn de ministeries van VWS en OCW betrokken.

Trekker(s): LOC

Planning: 2017-2022
 

Meer informatie: